402 Durum Kodu Nedir?

HTTP 402 Payment Required, talep edilen kaynağa erişmek için bir ödeme yapılması gerektiğini bildiren durum kodudur. Kodun en dikkat çekici özelliği, HTTP standardında "rezerve edilmiş" (reserved) olarak işaretlenmiş olmasıdır. Spesifikasyon bu kodu tanımlar ancak nasıl çalışacağına dair hiçbir kural koymaz. Standart bir ödeme akışı, zorunlu bir başlık ya da belirlenmiş bir yanıt yapısı yoktur. Bu nedenle 402, pratikte her servisin kendi kurallarıyla kullandığı bir koddur.

"Rezerve Edilmiş" Ne Anlama Gelir?

402 durum kodu, HTTP'nin en eski ama en az olgunlaşmış kodlarından biridir. 1990'ların ortasında, internet üzerinden mikro ödemelerin yaygınlaşacağı öngörüsüyle spesifikasyona dahil edilmiştir. Bir kaynağa erişmek için ödeme gerekiyorsa sunucu 402 döner, istemci bir ödeme protokolü üzerinden ücreti öder ve kaynağa erişir ancak bu standart ödeme protokolü hiçbir zaman tanımlanmadı. Güncel HTTP spesifikasyonu (RFC 9110) kodu hala "reserved" olarak işaretler; yani ileride tanımlanmak üzere ayrılmış ama içi doldurulmamış bir kod olarak bırakır.

402 Durum Kodu Nerede Kullanılır?

Standart bir akış tanımlanmamış olsa da 402, modern servislerde giderek daha fazla kullanılmaya başlandı. Yaygın senaryolar şöyledir:

API Kota Aşımı

Ücretli bir API'de aylık istek kotası tükendiğinde 402 dönülür. Kullanıcının kimliği doğrudur, isteği geçerlidir; ancak planının sınırı aşılmıştır.

Süresi Dolmuş veya Ödenmemiş Abonelik

SaaS platformlarında ödeme alınamadığında hesap askıya alınır. Bu durumda API istekleri 402 ile yanıtlanabilir.

Deneme Süresinin Bitmesi

Ücretsiz deneme süresi dolan ve ödeme yöntemi eklemeyen kullanıcıların erişimi 402 ile sınırlandırılabilir.

Ücretli İçerik Duvarı

Haber siteleri ve içerik platformları, abonelik gerektiren makaleler için 402 kullanabilir. Ancak pratikte çoğu site bunun yerine 200 döndürüp içeriği kısmen gizlemeyi tercih eder; bunun nedeni SEO kaygılarıdır.

Hosting ve Bulut Servisleri

Hosting panelleri ve bulut sağlayıcıları, ödemesi gecikmiş hesapların API erişimini 402 ile kısıtlayabilir. Kaynak oluşturma veya yükseltme işlemleri bu kodla reddedilebilir.

Kullandıkça Öde Modelleri

Bakiye tabanlı servislerde (SMS gönderimi, görsel işleme, yapay zeka API'leri) bakiye sıfırlandığında 402 dönülür.

402 Durum Kodu SEO İçin Önemli mi?

402 döndüren sayfalar arama motorları tarafından indekslenmez. Googlebot ödeme yapamaz; dolayısıyla kaynağa erişemez ve içeriği göremez.